Anwar dikecam raikan orang dikehendaki mahkamah antarabangsa atas jenayah perang terhadap umat Islam Rohingya

Langkah Anwar Ibrahim meraikan Min Aung Hlaing di Malaysia mengundang kecaman pelbagai pihak, yang mengingatkan perdana menteri bahawa pemimpin Myanmar itu berdepan tuduhan pembunuhan beramai-ramai di Mahkamah Jenayah Antarabangsa (ICC).

Pertubuhan hak asasi global Human Rights Watch (HRW) menyifatkan lawatan rasmi atas jemputan Anwar itu sebagai “satu pelawaan untuk meneruskan penindasan” di Myanmar.

HRW berkata Anwar sepatutnya mendesak pemimpin junta Myanmar itu menghentikan kekejaman yang telah meragut nyawa lebih 100,000 orang sejak rampasan kuasa tentera pada 2021, yang menyebabkan jutaan penduduk terpaksa menyelamatkan diri daripada kempen kejam yang menyasarkan komuniti Islam Rohingya.

“Kerajaan Malaysia, yang telah memberikan perlindungan kepada pelarian Rohingya dan pelarian lain dari Myanmar selama beberapa dekad, perlu menghentikan sebarang penghantaran pulang lanjut dan mendesak pemimpin junta itu supaya menamatkan penindasan yang menyebabkan jutaan orang meninggalkan negara itu,” kata Pengarah HRW Asia, Elaine Pearson.

Ini berlaku di sebalik tindakan kerajaan Anwar meneruskan rancangan menghantar pulang beribu-ribu pelarian, termasuk mereka yang melarikan diri daripada kempen keganasan oleh junta tentera Myanmar di Arakan terhadap etnik Rohingya.

HRW menggesa negara anggota Asean supaya meneruskan dasar sekatan terhadap Min Aung Hlaing dan pemimpin Myanmar lain daripada menghadiri mesyuarat pertubuhan itu atau mengadakan lawatan dua hala.

“Kerajaan yang prihatin perlu mendesak Malaysia supaya menghentikan penghantaran pulang tersebut, serta menambah kuota penempatan semula dan meningkatkan sokongan kepada negara-negara yang menempatkan pelarian dari Myanmar. Mereka tidak seharusnya menganggap penghantaran pulang yang diatur bersama pihak berkuasa Myanmar yang disokong tentera sebagai bukti bahawa negara itu selamat,” tambah Pearson.

Sementara itu, peguam P Waytha Moorthy Ponnusamy memaklumkan secara rasmi kepada Min Aung Hlaing mengenai rancangan untuk melakukan tangkapan dan pendakwaan terhadap pemimpin itu sekiranya beliau menjejak kaki ke Malaysia, merujuk kepada Konvensyen Geneva yang turut ditandatangani Myanmar.

“Hakikat bahawa Tuan Yang Terutama merupakan warganegara Myanmar atau dakwaan jenayah itu berlaku di Myanmar tidak, dengan sendirinya, menolak bidang kuasa Malaysia. Begitu juga kewarganegaraan mangsa, dengan sendirinya, tidak menolak bidang kuasa yang telah diberikan secara jelas oleh Parlimen,” kata Waytha Moorthy dalam notis yang dikeluarkan peguamnya dan turut dihantar kepada pimpinan tertinggi kerajaan kedua-dua negara.

“Bidang kuasa yang diwujudkan oleh Akta Konvensyen Geneva 1962 (Akta 512) tidak terhapus semata-mata kerana ada jemputan diplomatik, pengiktirafan politik, keselesaan pihak eksekutif atau tujuan orang yang didakwa itu memasuki Malaysia.”

Min Aung Hlaing jarang melakukan lawatan rasmi, dan dasar "bumi hangus" beliau menyebabkan lebih 100,000 orang terkorban sejak rampasan kuasa tentera pada 2021.

Pada 2024, ketua pendakwa raya ICC ketika itu, Karim Khan, memaklumkan permohonan waran tangkap terhadap Min Aung Hlaing atas tuduhan jenayah terhadap kemanusiaan.

Lawatan beliau bakal mencatat sejarah apabila seorang pemimpin negara yang berdepan tuduhan di ICC atas jenayah perang diraikan secara terbuka oleh kerajaan Malaysia.

Episod serupa pernah berlaku 15 tahun lalu apabila kerajaan Malaysia menjemput presiden Sudan ketika itu, Omar al-Bashir, pada 2011, meskipun beliau dinamakan oleh ICC atas tuduhan pembunuhan beramai-ramai dan jenayah perang di Darfur.

Omar kemudiannya membatalkan lawatan beliau susulan tekanan daripada kumpulan hak asasi manusia di Malaysia.

Selama berdekad, Malaysia mengamalkan dasar tidak mengiktiraf junta Myanmar disebabkan rekod hak asasinya yang sangat buruk, termasuk penghapusan perkampungan di Arakan yang mencetuskan krisis pelarian dan kemanusiaan terbesar di dunia, seperti disifatkan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu.

Namun, kempen dalam talian baru-baru ini yang dipacu oleh AI, akaun palsu dan bot menyasarkan komuniti pelarian Rohingya – yang dianggarkan berjumlah sekurang-kurangnya 150,000 orang – sehingga mempengaruhi sebahagian pemimpin politik di negara ini, termasuk Anwar, yang mengulangi naratif xenofobia.

Anwar baru-baru ini mengumumkan perubahan mendadak dasar Malaysia melindungi pelarian Islam Rohingya yang dilucutkan kewarganegaraan oleh junta Myanmar.

Ia disusuli pengumuman beliau mengenai perjanjian yang dicapai dengan rejim tersebut untuk menghantar pulang ribuan "warga Myanmar" di bawah apa yang didakwa sebagai "program penghantaran pulang secara sukarela".

Minggu lalu, kumpulan pertama terdiri daripada kira-kira 1,500 orang telah dihantar pulang, di sebalik serangan udara junta Myanmar ke atas sebuah pasar awam yang sesak di Kyauktaw, berhampiran Rakhine.

Serangan itu mengorbankan sekurang-kurangnya 49 orang dan mencederakan 58 yang lain, kebanyakannya wanita dan kanak-kanak.

Semalam, Anwar memberitahu Dewan Rakyat bahawa tiada pelarian Rohingya termasuk dalam kumpulan yang dihantar pulang itu.

Pendedahan tersebut mencetuskan gelombang kritikan dalam talian daripada pihak yang mendalangi kempen xenofobia, sehingga memaksa beberapa saluran berita menurunkan laporan mereka mengenai kenyataan Anwar itu.

Tindakan itu dipercayai berpunca daripada tekanan pihak berkuasa, sekali gus memberi isyarat bagaimana tekanan yang dijana dalam talian boleh mendorong tindakan keras terhadap golongan pelarian.

Kebanyakan ahli politik mengambil sikap berdiam diri terhadap kempen kebencian itu kerana bimbang tindak balas negatif daripada sebahagian penyokong mereka.

Namun, bantahan mula muncul daripada aktivis dan pendakwah Islam yang menegur umat Islam di Malaysia yang menyokong kempen kebencian terhadap etnik Rohingya.

Pendakwah terkenal, Firdaus Wong, berkata kempen kebencian tersebut merupakan permulaan kepada "jenayah yang lebih besar", sambil merujuk kepada kekejaman era Nazi terhadap Yahudi serta pembunuhan beramai-ramai yang sedang dilakukan oleh Israel terhadap rakyat Palestin.

“Biar saya berterus terang, cara kita menyahmanusiakan mereka samalah dengan apa yang dilakukan oleh Nazi terhadap orang Yahudi. Mereka bermula dengan melucutkan sifat kemanusiaan terlebih dahulu, kemudian mereka mula menghalalkan jenayah yang lebih besar,” kata Wong di sebuah persidangan Islam pada 13 September.

Baru-baru ini, sebuah gabungan utama mewakili pertubuhan Islam di Malaysia turut mempersoalkan sikap berdiam diri pihak berkuasa berhubung kempen kebencian di media sosial itu.

Majlis Perundingan Pertubuhan Islam Malaysia (Mapim) turut menggesa penubuhan sebuah pasukan petugas kebangsaan untuk memantau kebencian dan maklumat palsu digital, yang dianggotai oleh Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia (MCMC), polis, Kementerian Dalam Negeri, serta pakar forensik digital dan kumpulan masyarakat sivil.

“Adakah kita sedang berhadapan dengan penyebaran kebencian secara spontan, atau terdapat rangkaian akaun yang sengaja memanipulasi sentimen masyarakat?” soal Presiden Mapim, Azmi Abdul Hamid.

“Jangan biarkan algoritma media sosial menentukan siapa yang rakyat Malaysia patut benci.”